AHATLI KÖYÜ
Ahatlı
Köyümüzü tanıyalım
Ahatlı Köyümüz Çaycuma’nın en canlı köylerinden biri olup Zonguldak’a
45 Çaycuma’ya ise 4 km uzaklıktadır. Köyümüzün hemen yanından batı Karadeniz Sahil
Yolu geçmektedir.
Ahatlı Adı Nereden Geliyor?
Ahatlı adıyla ilgili iki rivayet bulunmaktadır.
Birincisi;
Yerleşim yeri
olarak düz bir alana kurulmuş olan Ahatlı Köyü pek çok avantajının yanında, Birçok
risklerini de yaşamış bir köydür. Zaten Ahatlı adını da bundan dolayı almıştır.
Geçmişte birçok sel felaketi yaşamış köyümüz arkasının yüksek olması ve önünden
de Filyos çayının akması sebebiyle birçok afete maruz kalmıştır. Köyümüz yağan yağmurlar
ve Filyos çayının taşması sonucu çok kereler seller içerisinde kaldığından civar
köylerden geçenler Afatlı diye köyü adlandırmışlar ve bu, zamanla değişe değişe
Ahatlı şeklinde söylenmeye başlanmıştır.
İkincisi;
Köyün adı ile
ilgili bir diğer rivayet de şu şekildedir. Civar köylerden Çaycuma merkezine gidenler
genellikle köyümüzün ortasından geçen yolu kullanmaktadırlar. Bu yol şu anda kağıt
fabrikasının (OYKA) içinde bulunmaktadır. Geçmişte bu yol üzerinde bir çeşme varmış
ve köyün kızları bu çeşmeden su dolduruyorlarmış. Köyümüzde herkesin peşinden koştuğu
ve evlenmek istediği ünü civar köylere yayılmış bir kız varmış. Bu kız yabancı bir
atlı ile kaçınca, köyün gençleri “ah atlı ah” diye serzenişte bulunmuşlar. Bu hadiseden
sonra köyün adının Ahatlı şeklinde söylenmeye başladığı anlatılmaktadır.
Bilgiler İçin Hayrettin ÇAKIR’a Teşekkürler.
Genel
Bilgiler
Ahatlı köyü Zonguldak ili Çaycuma ilçesine bağlı
haneli nüfuslu bir köydür. 2007 yılı nüfus sayımına göre ilçenin en kalabalık köyüdür.
Ahatlı köyü Merkez, Ellezi ve Gemeçler mahallesi olmak üzere 3 mahalleden oluşmaktadır.
Köyümüz Çaycuma'ya 4km, Zonguldak'a 45 km mesafededir.Coğrafi konum olarak kuzeyinde
Çaycuma ilçesinin İstasyon ve Veli oğlu Mahalleleri batısında Filyos ırmağı güneyinde
Kayıkçılar ve Ulu köyleri Doğusunda ise Muhsinler ve Kerimler köyleri bulunmaktadır.Köyümüzün
batısından Zonguldak - Ankara demiryolu Çaycuma - Zonguldak karayolu, Kuzeyinden
ise Batı Karadeniz sahil yolunun bir bölümü geçmektedir.
Köyümüzde 3 tane ilkokul bulunmakta olup Gemeçler mahallesindeki okul eski ve fiziki
şartları yetersiz olduğundan dolayı eğitim verilememektedir.Köyümüzde 3 tane cami
ve bir adet yatılı bölge kız kuran kursu vardır.Elektriğe 1967 yılında kavuşmuş
olup Çaycuma'nın ilk Elektrik alan 3 köyünden birisidir. yine köyümüzde su şebekesi
olup Ellezi ve Gemeçler mahallesinde kanalizasyon mevcuttur.Telefon hatlarının bir
bölümü yer altında olup köyümüze ilk telefon 1985 tarihinde gelmiştir. Şu anki telefon
santrali ilçenin en gelişmiş telefon santrallerinden birisi olup köyümüz ptt binasında
hizmet vermektedir.Köyümüz ana yolları tamamıyla asfalt olup Ellezi mahallesinin
bir bölümünde parke döşelidir.
Köyümüzden 1970'li yıllarda tümü Almanya'ya olmak üzere kişi gurbetçi olarak gitmiştir.
Şu anda Almanya'da yaşayan gurbetçi sayısı tür. yine 90'lı yıllarda başlamak üzere
başta İstanbul, Bursa, Tekirdağ gibi illere göçler olmuştur.
Ekonomi
Köyümüzdeki halk geçimini işçilik, esnaflık ve emekli maaşlarından sağlamaktadır.
Son zamanlarda yan gelir olarak Tarım ve Hayvancılık gelişmeler olmuştur. Köyümüz
sınırları içinde adet ticari işletme vardır. Bunlardan tanesi Bakkal tanesi Kahvehane
tane Ağaç ve yan mamulleri imalatı tane demir işleri tane tavuk çiftliği 1 tane
internet kafe 1 tane beton avlu ve kazık imalatı 1 tane yıkama yağlama 1 tane elektrikli
alet tamirhanesi 1 tane akaryakıt istasyonu 1 tane kasap 1 tanesi inşaat malzemeleri
satışı işleri ile meşgul olmaktadır.
Yine köyümüz halkından olup Çaycuma merkezde Konfeksiyon, Berber, Terzi, Elektrikli
eşya tamiratı, Muhasebe, Taksicilik, Marketçilik, İnşaat malzemeciliği, Oto yedek
parça, Oto döşeme, Oto tamir ve bakım, Çay ocağı işletmeciliği gibi mesleklerle
uğraşan insanlarımız mevcuttur. Yine Çaycuma merkezde ve çevre yerleşim yerlerinde
kurulan pazar yerlerinde Tekstil, Hırdavat, ve Gıda üzerine satış yapan seyyar pazarcılıkla
uğraşan esnaflarımızda mevcuttur.
Kültür Yaşam - Spor
Düğün geleneği
Duvak; Gelin olmuş kızım gerdek gecesinden sonra çeyizinin serilmesi.
Darabul;
Kına gecesi erkek tarafında yapılan içkili eğlence.
Urba;
Gelinin eşyasının damadın evine getirilmesi.
Üçgünleme;
Düğünden sonra gelinin ana evine ilk defa gelmesi
Köyümüzde
evlenmeler; görücü usulünün yanı sıra karşılıklı anlaşmaya dayalı olarakda gerçekleşmektedir.
Bunların dışında 'kaçmak' yoluyla evlenmelere azda olsa rastlanmaktadır. Görücü
usulünde isteklerin ailelere duyurulması ilk basamağı oluşturur. gençler evlenme
isteklerini doğrudan babalarına açamazlar İstekler ya anne vasıtası ile yada başka
bir yolla babalara duyurulur, ima edilir. Gençler evlenme isteklerini duyururken;
gelenek gereği bazı davranışlarda bulunurlar. Bunlardan bazıları; eve geç gelme,
bıyık bırakma, huysuz davranışlar gösterme, pişirilen yemeği beğenmeme, ev eşyası
alma, kendine özen göstermek olarak sıralanabilir. Genç kızlarda ise bu tip davranışlara
pek rastlanmaz. Davranışlar aşikar değil imalıdır. Hiç olmadık zamanda serzenişler,
yakınmalar görülür.
Evlenme
geleneği içerisinde aile tarafından gencin evlenmesine karar verilmişse ana-baba
kız aramaya başlar. Delikanlının isteği varsa önce o kız, yoksa eş dost tavsiyesi
ile görücü usulü kız beğenilir. Gelin adayı kızın konuşması, terbiyesi ve becerisi
gözlenir. Oğlan tarafı kız görmeye gider. Kızın becerikli olup olmadığını anlamak
için evin kuytu köşe yerlerinin, tuvaletinin temizliğine bakılır. Kız beğenilmiş
ise istemeye karar verilir. Kız istemeye gitmeden önce kız evine haber salınır.
Delikanlının annesi, babası ve akrabalarından bir heyet teşkil edilir; Bu heyete
de dünürcü adı verilir. Dünürcüler kız evine vardıklarında hoş beş, sohbet faslından
sonra dünürcülerden yaşlı birisi kızın babasına; Allahın emri peygamberin kavli
ile biz sizleri hısım olarak görmek istiyoruz sizde bizi hısımlığa uygun görür müsünüz?
der. Atalarımız kız evi naz evi demişler ya Allah yazdıysa olur biz size haber göndeririz
denilip. Küçük bir araştırmadan sonra damat evine haber gönderilir. Eğer gençlerin
evlenmesi uygun görülürse; süt hakkı adıyla kızın annesine hediye verme adeti vardır.
Köyümüzde başlık parası büyük ölçüde kalkmış olup liste verme adeti vardır. Bu listeye
ev eşyaları,altın vb şeyler yazılır bunlarda anlaşma sağlanırsa sıra söz kesmeye
gelir. Oğlan ve kıza söz yüzükleri takılır sonrasında nişan tarihi karlaştırılır.
Nişan
Nişan çoğunlukla cumartesi yada pazar günü kız
evinde yapılır, akraba ve komşulara ağızdan yada davetiye yolu ile haber gönderilir.
Nişan günü gelin ve damat adayı ortaya getirilir, erkek tarafından bir kişi nişan
yüzüklerini takar, kurdelayı keser, şerbet içilir ve hayır duaları edilir. Orada
bulunanlar kıza (gelin adayı) hediyeler verirler. Günümüzde daha çok kıza çeyizini
tamamlaması için para yardımında bulunulur. Önceden nişanlılık döneminde gelin adayı
ile damat adayının serbestçe dolaşmaları pek hoş karşılanmazken günümüzde bu olay
ortadan kalmış gelin ve damat adayı serbestçe görüşebilir hale gelmiştir. Nişanlılık
dönemi evli evine gerektir düşüncesi ile fazla uzatılmaz.
Düğün
Erkek
ve kız tarafı eksiklerini tamamladıktan sonra düğün günü kararlaştırılır. Davetiyeler
bastırılır. Bilhassa köylerde hatırı sayılır kişilere horoz,tavuk,tatlı ve hediye
paketleri ile düğüne çağırmak adettendir. Düğünler genelde çarşamba perşembe yada
cumartesi pazar günleri yapılır. Öncelikle ilk gün damat evi yaptığı helvanın içine
para koyarak tepsiyi kız tarafına gönderir. Orada hep beraber yemekler yenir ve
kızın urbaları (çeyiz) alınıp erkek (damadın) evine getirilir çeyizler açılır ve
gelin odası düzülürmüş.
İlk akşam
erkek tarafının da katılımıyla kız evinde kına gecesi düzenlenir; gelin adayının
kız arkadaşları toplanır uzun zaman oyun ve türkülerle eğlenilir. Gece geç vakitten
sonra yoğurulmuş kına bir genç kızın başında getirilir ve tepsiyi gelin alır. Daha
sonra gelin bir sandalyeye oturtulur ve acıklı türkü ve ağıtlar eşliğinde gelin
ağlatılmaya çalışılır. Günümüzde daha çok kınalar orkestralı kadın erkek bir yerde
karışık olarak yapılmaktadır.
Katkılarından Dolayı Hayrettin
ÇAKIR' a teşekkürler
Spor
Köyümüz merkezi düz bir alan üzerinde kurulmuş olup köyümüzün
ortasında büyük bir düzlük bulunmaktadır. Bu düz alanda ise bir futbol sahası bulunmaktadır.
Bu sahada 60-70 yıllardan 90'lı yılların ortalarına kadar futbol turnuvaları düzenlenir
bölgemizdeki pek çok futbol meraklısı insan bu sahada top koşturmuştur.
Bir adette
voleybol sahamız olup atıl durumdadır...
Eski
düğünler
Bir düğün programı 3-4 gün sürmekte idi. düğünler genelde hafta sonu yapılırdı.
Cuma günü akşamından Darabul diye adlandırılan eğlence ile düğün başlardı.Cumartesi
günü erkek tarafı kız evine düğüne (Helvaya) giderdi.Burada kız tarafı erkek tarafı
gelmeden kendi tarafına ikramda bulunur, erkek tarafı gelince onlara da yemek ikramında
bulunulurdu. akşam dönüşünde kızın çeyizi alınır ve kızın arkadaşları ev düzmeye
oğlan tarafına giderlerdi. O günün akşamında kız evinde kapalı mekanlarda kına gecesi
yapılırdı. Kına yerine küçük çocuklar dışında kesinlikle yetişkin erkekler alınmazdı
Herhangi bir erkeğin kına yerine geldiği ve gözetlediği fark edilirse kına dururdu.
Kınada kaşık ve def çalınırdı sonraları teyp ile oyun havası çalınmaya başlandı
ve en son günümüzde sazlı cazlı hale geldi.
Aynı gece oğlan tarafında oğlan kınası yapılırdı. Pazar günü ise kız tarafı erkek
tarafına düğüne gider, yine erkek tarafı kız tarafı gelmeden önce kendi köylüleri
ve akrabalarına yemek ikramında bulunurdu ve sonrasında hak alma hazırlıkları başlardı.
Gelin arabası süslenir Mutlaka bir oyuncak bebek gelin arabasının ön tarafına konurdu.
Para zarfları hazırlanır konvoy eşliğinde hak almaya gidilirdi. Gelin alma işi böylelikle
sonuçlandırılırdı.
Pazartesi günü duvak yapılır, bu duvakta gelinin getirmiş olduğu çeyizler sergilenir
hem kızı tarafından hem erkek tarafından kızlar ve kadınlar duvağa iştirak ederlerdi.
Duvakta yine gelen misafirlere ikramda bulunur kadınlar kendi aralarında eğlenirlerdi.
Şimdi günümüzde düğün programı bir günde bitirilir hale gelmiştir...
Bayramlar
Bayramlarda; Özellikle kurban bayramında merkez ve mahallelerimizde sırayla bayram
kutlanır, ve çeşitli etkinliklerde bulunulurdu. Güreşler ve Koşular bunlardan bazılarıydı
özellikle güreşlerde büyük mücadeleler yaşanırdı. Bayram günleri diğer mahallelerden
bayram gezmesine gelen akraba arkadaş ve tanrı misafirlerine ikramda bulunulurdu.
Erkekler ise bayram yerinde pişirilen bayram yemeğini gelen misafirlere ikram etmek
suretiyle bayramlaşma etkinlikleri tamamlanırdı.
Köyümüzde eskiden ramazan bayramları sade bir şekilde geçmekte iken son 4-5 yıldır
köy halkından toplanan paralarla alınan hayvanın kesilmesi ve bayram yerinde gelen
misafirlere ikram edilmesi suretiyle farklı bir şekilde kutlanmaya başlamıştır...
Katkılarından dolayı
Baki AKBAŞ' a teşekkürler